Demirhindi nedir?

20 - 25 metre yüksekliğinde bir ağaçtır. Sıcak İklimlerde yetişir. Ayrı taç yapraklı ikiçeneklilerin baklagiller familyasındandır. Kırmızımtırak ve sarı çiçek açar. Tahtası kolay İşlenir. Meyvesi şerbet ve tatlı yapımında kullanılır. Hindistan ve tropikal bölgelerde yetişen, yayık dallı boyu 20-25 metreye ulaşan sıcak iklim ağacı. Yurdunun Habeşistan olduğu tahmin edilmekte ise de bugün bütün tropikal bölgelerde yetişmektedir. Çiçek açtığı zaman çok güzel bir görünümü olduğundan yetiştiği bölgelerde, yol kenarlarına park ve bahçelere dikilir. Çiçekleri sarı veya kırmızı renkte olup, dalların ucunda salkım şeklinde bulunurlar. Meyveleri 20 cm civarında, kahverengi, çok tohumlu olup, olgunlaşınca açılmazlar. Gövde kısmı tahta işleri ve oymacılıkta kullanılır.

Demirhindi adı arapçada "hint hurması" demek olan tamr-i hindi'den gelir.  Afrikada baharat olarak kullanılan meyvelerin en başta gelenidir. Hindistan, Senegal, Sudan, Orta Amerika, Guatemala, Meksika yetiştiği ülkelerdir. Eski yunanlılar ve Mısırlılar İ.Ö 4.yy'da demirhindiyi kullanmaya başlamışlardır. Afrikanın bazı bölgelerinde kutsal ağaç olan demirhindinin meyveleri ve kabukları fillere uysal olmaları için yedirilirdi. Susuzluk giderici olarak ünlenen bu bitki Osmanlı tıbbı ve mutfağına da girmiştir. Susuzluğu kesmesi, kusma, ateş ve iç sıkıntısına iyi gelmesiyle tarihte ünlüdür.

Meyveleri, yaprakları, tohumları geleneksel tıp ta kullanılır. Baharat olarak ise meyveleri bütün olarak veya sadece etli kısımlarıyla kullanılır. Hint, orta doğu ve güney doğu asya yemeklerinde tatlımsı ekşi tadıyla çokça kullanılır. Sanayide şekerlemelere kıvam verici olarak eklenir. Bilinen alerjik ve toksik bir etkisi rapor edilmemiştir. Meyve bileşiminde protein, şeker, pektin, A, B1, B2, B3, B5 , B6 ,C vitaminleri, potasyum, fosfor, magnezyum, kalsiyum, sodyum, demir, selenyum, bakır gibi mineraller bulunur. Demirhindinin hurma, şeker, bal, kakule, karanfil, kişniş tohumu ile yapılan şurubu dünyanın birçok yerinde serinletici bir içecek olarak tüketilir. Bu şerbet Osmanlı padişahı Kanuni Sultan Süleyman'ın en sevdiği içecekti.

demirhindi

Demirhindi özellikleri

Demir hindi tamarin Baklagillerden bir çeşit ağaçtır. Boyu 25 metre kadardır. demirhindi meyvesinden şerbet yapılır. Sıcak ülkelerde yetişir. Çiçekleri sarı kırmızı salkımlar halindedir. Meyvesi koyu kırmızımtırak, büyük ve tohumludur. Meyvesinin mayhoş lezzetli, macuna benzeyen öz kısmı kullanılır. İçeriğinde ekşi maddeler, nişasta ve şeker vardır.

Demirhindinin faydaları

Demirhindi meyvesi kan lipidlerini düşürme ve kilo verdirici etkinliğinden dolayı kalp hastalıklarına karşı koruyucu etki gösterir. Ağrılı ve şiş eklemlerde meyvesinin yenilebilen kısmı kullanılır. Boğaz ağrılarında suyu gargara şeklinde kullanılabilir. Ayrıca demirhindi suyu iltihabi göz hastalıklarında ve kuru göz tedavisinde kullanılır. Sarılık ve nezle tedavisinde yıllardan beridir kullanılan bir meyvedir.

İçeriğinde bulunan A,C ve E vitaminleri, selenyumdan dolayı kanserle mücadele için iyi bir antioksidan kaynağıdır. Ateş düşürücü ve soğuk algınlığından koruyucudur.Meyvesinin yenilebilen kısmına 1 lt kaynatılmış su eklenerek 1 saat bekletilir. Biraz bal ile tatlandırılır. Bu su içilerek ateş düşürücü olarak fayda verir. Sindirime yardımcıdır. Kabızlık giderici olarak çok iyi sonuç verir.

Laksatif etkisi Afrika ülkelerinde yıllardan beri bilinir ve tedavide kullanılır. Cilt inflamasyonlarında kullanılır. Ciltteki lekelere ve çillere karşı renk açıcıdır. Hipertansiyon, obezite, kan kolesterol ve trigliserid yüksekliği, bozulmuş açlık glikozuyla karakterize metabolik sendrom tedavisinde etkindir

Kullanıldığı yerler

Yaprakları hayvan yemi olarak kullanıldığı gibi, kaynatılarak elde edilen suyu solucan düşürmede ilaç olarak kullanılır. Meyvelerinden ise ilaç yapımında istifade edilir. Meyvenin bileşiminde elma asidi, sitrik asit, asetik asit, şeker ve pektin bulunur. Tıbbi kullanılmasının dışında şeker ve tatlıcılıkta ve vücuda serinlik ve rahatlık verdiği için şerbet olarak kullanılır. Eskiden memleketimizde sırtlarındaki özel yapılmış güğümleriyle Demirhindi satan satıcılar çok sık görülürdü. Bugün ise pek azalmıştır.

Sözlükte "demirhindi" ne demek?

1. Baklagillerden, sıcak iklimlerde yetişen bir ağaç (tamarindus indica); pinti, hasis.
2. Bu ağacın meyvesi.
3. Bu meyveden yapılan şerbet.

Demirhindi kelimesinin ingilizcesi

n. tamarind

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç