Dama nedir?

İki kişi ile oynanan bir oyundur. 64 eşit kareye bölünmüş bir tahta üzerinde oynanır. Kareler birer atlayarak siyaha veya başka renge boyanmıştır. Her oyuncu 16'şar taşla oynar. Oyuncuların taşlarının rengi birbirinden farklıdır. Oyuna başlarken her oyuncu taşlarını önündeki ikinci ve üçüncü sıralara dizer, böylece oyuncuların önünde bir sıra, ortada da iki sıra boş kalır. Dama taşlan birer kare ilerler.

Karşı tarafın taşlarından birinin arkasındaki kare boşsa oyuncu, onun önündeki taşını, o taşın üstünden atlatarak boş kareye koyar ve üzerinden atladığı taşı esir alır. Bir taşla bir defada birden fazla taş esir edilebilir. Karşı tarafın Önündeki son boş sıraya ulaşabilen bir taş «kral» olur. Bu taş, üzerine konan başka bir taşla belirtilir. Özelliği, önündeki boş kareler boyunca hem ileri, hem geri dilediği kadar gidebilmesidir.

Oyunda bir tarafın taşları tamamen esir edildiği veya esir vermeden hareket edemez hale geldiği zaman oyun biter. Damada bu duruma «kayım» denir. Dama, çok eski çağlardan beri oynanan bir oyundur. İlk olarak, bugünkü durumundan daha değişik, daha kaba bir şekilde, M. Ö. 1600 yıllarında Mısırlılar arasında oynandığı anlaşılmıştır. Dama bugünkü şekliyle ilk defa 1500 yılında Avrupa’da oynanmaya başlanmıştır.

Bütün taşların hedefi

8. nci son sütuna çıkıp dama demektir. Bu sütuna ulaşan taşlara dama taşı denir. Damaya çıkmamış taşlar yoz taşlar (Piyon) olarak isimlendirilir. Damaya çıkan taş yoz taşlardan farklı olarak sağa sola ileriye geriye hareket edebilecekleri gibi birkaç kare birden atlamak sureti ile «L» ler çizerek gezinebilir. Ancak bu hareketi yapabilmesi için her «L» çizişte bir veya birkaç taş alması gereklidir. İleriye ve geriye taş alarak hareket eden dama aynı sütun üzerinde ileriye taş almışsa geri veya geriye taş almışsa ileriye ters dönüş yapamaz.

Oyuncuların oyun sırası birer hamleden ibarettir. Dama oyununda gaye karşı tarafın taşlarını tüketip oyunu kazanmaktır. Ustalık dereceleri eşit olan damacıların oyunlarında bir dama taşı 5 yoz taşa bedeldir. Damaya çıkabilmek için 5 taşı feda etmekten ya da karşı tarafın damasını kesmek için 5 taşı feda etmekten çekinmemek gerekir. Oyun bitiminde her iki tarafın birer taşı kalırsa oyun berabere biter taşlardan biri dama olsa bile durum değişmez. Zira oyuna devam edilmesi halinde sonuç sonsuzdur. Damanın oynanış tarzında aşağıdaki kurallara mutlak şekilde uymak mecburiyeti vardır.

dama

Kurallar

1. Her iki oyuncuda gerek kendisinin bastığı (Taşını istediği) gerekse rakibinin bilerek verdiği taşların hepsini ilk hamlede almak mecburiyetindedir. Bu mecburiyet olmasaydı oyun kurma imkanı bulunmazdı.

2. Eğer bir oyuncu iki taraflı taş almak durumunda kalırsa ve alınacak taşların adetleri eşitse istediği taraftan almakta serbesttir. Ancak bir taraftan daha az ve diğer taraftan daha çok taş almak imkanı mevcutsa o zaman çok olan taşları almak mecburiyetindedir. Az olan tarafta rakibin daması bulunsa bile yine çok taraftaki taşları almak mecburiyetindedir. Ayrı ayrı taşlarla birkaç yerden taş almak mecburiyeti bulunsa bile en fazla rakip taşın bulunduğu yerdeki taşları toplamak zorunluluğundadır. Damaya çıkmış bir taş için dahi bu mecburiyet kesindir.

3. Bir oyuncu yerinden kaldırdığı taşı oynamak mecburiyetindedir. Asla geriye dönmek hamleden vazgeçmek ve taşı eski yerine getirme imkanı yoktur.

4. Taş basmalarda (taş istemelerde) rakip mutlaka ikaz edilmelidir.

5. Damaya giden bir taş 7. nci sütuna geldiği an rakibe “bir eksik” (yani damaya çıkmaya bir sütun kaldı) diye ikaz edilir. Taş Dama olduğunda rakip oyuncu “dama diyerek uyarılır.

Sözlükte "dama" ne demek?

1. Karelere ayrılmış zemin üzerinde on altı taşla iki kişi arasında oynanan oyun.

Cümle içinde kullanımı

Gürültüsüz oyun isterseniz gelin damaya.
- M. a. Ersoy

Dama kelimesinin ingilizcesi

[Dama] v. ram; crown; pack down (snow)
n. lady, dame; checkers, (British) draughts
n. king; queen; lady, gentlewoman; dame
Köken: İtalyanca

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç