Dalak nedir?

Dolaşım sistemiyle ilgili bir bezdir. 200 gram kadar ağırlığı olan bu bez, karın boşluğunda, midenin solundadır. Rengi koyu kırmızıdır.

Dalak, vücudun kan depolama organıdır. Çok esnek olduğundan ağırlığının on misli kanı depo eder. Fazla kan kaybında, zehirlenmelerde bu kanı vücuda salıverir. Dalağın bir başka görevi de İhtiyarlamış olan alyuvarları yok etmektir.

Dalağın işini gören başka organlar da bulunduğundan, gerektiği zaman ameliyatla alınması, vücutta önemli bir bozukluğa sebep olmaz. Dalak, dolaşım sistemine bağlı bir çıkmaz sokağa benzetilebilir. Kan, dalak içerisindeki geniş kanallar ve damarlar sisteminde yol alırken, dalak hücreleri ile muhatap olur. Dalak, kan fizyolojisi ile yakından alakalıdır. Dalağın vücut savunmasında aldığı rol büyüktür.

Dalağın fonksiyonları

Kırmızı kan hücreleri yapımı: anne karnındaki ceninde (embriyonda) alyuvarların yapıldığı yer dalaktır. Normalde doğumdan sonra kemik iliği bu görevi dalaktan devralır. Kemik iliğinin çalışmadığı veya başka dokularla (kanser dokusu) istila edildiği durumlarda dalakta yeniden alyuvar yapım görevi başlayabilir.

Kan temizleyicisi olarak dalak

Vücudun savunma sisteminin işine paralel olarak dalak da vücudun mikroplara karşı koymasında rol aynayan hücreler yapar. Ayrıca mikroorganizmalara karşı koyacak özel maddelerin, yani antikorların yapımında da dalağın vazifeleri vardır. Akyuvar yapımı: Dalak, akyuvarların bir çeşiti olan lenfositleri yapar.

Kırmızı hücrelerin yıkımı

Yaşlanan alyuvarlar ve şekilleri normalin dışında olanlar, büyük dalak hücreleri tarafından alınır ve parçalanır.

Kan deposu olarak dalak

Kediler, köpekler ve diğer memelilerde dalak, kırmızı kan hücrelerini depolar. Büyük enerji gerektiren durumlarda, büyük kanamalarda dalak kasılarak dolaşım sistemine bol miktarda kan verilir. İnsanlarda da dalağın bu görevi yaptığı yıllarca söylenmiş olmasına rağmen bugün bunun gerçek olmadığı bilinmektedir.

Hastalıklarda dalak

Büyük bir dalak bir çok hastalığın seyrinde görülür.Kan hastalıkları, doğum metabolizma hastalıkları, sıtma gibi bazı infeksiyon hastalıkları ve daha birçok hastalık dalağı büyütür. Sıtmada dalak büyüklüğü o derece karakteristiktir ki, bir bölgede sıtma yaygınlığını ölçmede dalak büyüklüğü ölçü olarak kullanılabilir.

Dalak çıkarılırsa kişi ölmemektedir, yani dalaksızlık hayatla bağdaşan bir durumdur. Kan hücrelerinin aşırı derecede azaldığı durumlarda, büyüyen dalağın hastayı çok rahatsız ettiği bazı hastalıklarda dalak çıkarılarak hastanın rahatlaması sağlanabilir.

Sözlükte "dalak" ne demek?

1. Midenin arkasında, diyaframın altında, sol böbreğin üstünde, yassı, uzunca, akyuvar üreten ve yıpranmış alyuvarları toplayan, damarlı gevşek bir dokudan oluşmuş organ.
2. Omurgalı hayvanlarda lenf bezine benzeyen ve kan damarları çok olan bir organ.
3. bal peteği.

Dalak kelimesinin ingilizcesi

[Dalak] adj. splenetic, splenic
n. spleen

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç