Da / de eki nedir?

1. Tekrarlanan fiiller arasında süreklilik bildirir
2. Tekrarlanan kelimelerin arasına girerek kuvvetli istek, direnme bildirir: Çocuk satıcıyı görünce şeker de şeker diye tutturdu ... cümlede da...da, de...de, da...de veya de...da biçimleriyle eş görevli ögeleri, "hem ... hem" anlamıyla bağlar
3. Bir şeyin yerine geçebilen iki cümlenin fiillerini birbirine bağlar
4. Karşıt anlamlı cümleleri pekiştirerek bağlar
5. Tekrarlanan iki isim, iki sıfat arasında kullanılırsa anlam güçlendirilmiş olur
6. -erek, -ip ekli zarf-fiillerden sonra kullanılırsa temel fiilin oluş biçimini, önermenin nasıl oluştuğunu anlatır
7. Kendisinden önceki fiili zarf-fiil durumuna sokar
8. Bir isteğe karşı olan fiili bağlamaya yarar
9. Şart bildiren fiillerden sonra "bile, dahi" anlamına gelerek şartın geçerli olmadığını anlatır
10. Azarlama, yalvarma, küçümseme, yakınma, övme anlamlarında iki cümleyi bağlar
11. (sonunda kalın ünlülü hece bulunan kelimelerden sonra da, ince ünlülü hece bulunan kelimelerden sonra de, biçimlerinde yazılır; yazıda, ta / te biçimi kullanılmaz.) Daha önce geçmiş bir cümle veya eş görevli öge ile sonraki arasında "-den başka" anlamıyla ilişki kurar
12. Bazı edat, bağlaç ve zarflardan sonra gelerek anlamı güçlendirir
13. Bazı birleşik cümleleri "ama, fakat" anlamıyla birbirine bağlar

Cümle içinde kullanımı

Bir kere ağzını açtı mı söyler de söyler. Gitmiş de gitmiş, gitmiş de gitmiş, sonunda yorulmuş.
Babası da annesi de gelmiş.
Gitti yemek kabına, su tasına baktı. Tamam, suyu da var yiyeceği de!
- M. Şevket Esendal
Onu almadım da bunu aldım. Sen otur da ben gideyim. Kağıt kalacakmış da bana zarf verecekmişsiniz.
Bütün yıl gezmiş de şimdi iş bulmaya kalkışmış.
Kadın da kadınmış ha!
Burası süpürülerek de temizlenir. Gidip de gelmemek, gelip de görmemek var.
Çalıştı da başardı. Evine uğramış da kendisini görmüş.
Sınıfını geçsin de istediğini yapmaya hazırım.
Artık gönlümü alsa da değeri yok.
Yatakları, yorganları bile kıt ise de, hasta çocuğa yerimiz yok diyecek değiller ya.
- M. Şevket Esendal
Aklını başına topla da çalış. Onu bana ver de işimi göreyim. Her şeyi tamammış gibi otomobil de alacakmış.
İş bulamayanlar kahveden de dürülüp çıkarılırlarsa bilmem artık nereye giderler?
- R. Nuri Güntekin
Ben de geldim. Toplantıda o da konuştu.
Bu adamın kim olduğunu o da öğrenmişti.
- R. Nuri Güntekin
Savunması hiç de yeterli değil.
O kadar da soğuk yok.
Şimdi, yalnız yorgun değil, biraz da dalgın görünüyordu.
- Y. Kadri Karaosmanoğlu
İstedi de vermedim.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç