Brom nedir?

Koyu kırmızı renkte, kötü bir kokusu olan, normal ısıda sıvı halinde bulunan bir madendir. Tabiatta sodyum, potasyum, magnezyum bromürleri halinde bulunur. Brom ilk defa Fransız kimyacısı Balard tarafından 1836'da keşfedilmiştir. Kaynadığı zamanlar solunum için tehlikeli kırmızı buharlar verir. Teknik ve pratikte çeşitli faydalan vardır. Tıpta da yararlıdır. En çok işe yaradığı yer, boya sanayiidir. Peryodik cetvelde VII a grubunda bulunur. Leş kokulu anlamında olan brom ilk defa Fransız kimyacısı Antoine Balard tarafından elde edildi.

Batıcı (asab bozucu) bir koku verir. Deriyi tahriş ettiği için dikkat edilmelidir. Brom suda az çözünür (20°C’de, 1 litre suda 35 gr). Fakat karbon disülfür, karbon tetraklörür ve kloroform gibi organik çözücülerde çok iyi çözünür. Brom -7,3°C’de katı hale geçer ve 58,8°C’de kaynar. Atom numarası 35, atom ağırlığı ise 79,91’dir. Bromun tabiatta takriben eşit miktarlarda olan iki tane kararlı izotopu mevcuttur ki bunlar, Br.79, Br.81’dir. Brom diğer halojenler gibi elektronegatif bir elementtir. Bromun kimyasal özelliği iyod ile klorun arasındaki alandır. Brom iyottan aktif, klordan pasiftir. Çok metal ve ametalle bromür şeklinde bileşik verir. Bazlarla hipobromit ve bromürleri verir. Brom, bileşiklerinde -1, +1, +4, +5 ve +6 değerliklerini alabilir.

Tabiatta bulunuşu

Brom tabiatta serbest halde bulunmaz. Elektron ilgisinden dolayı daima bileşik halinde bulunur.Tuz halindeki bileşiklerinin çoğu suda çözünür ve bu yüzden deniz suyunda derişik (konsantre) halde bulunur. buharlaşma sonucu kurumuş iç deniz ve tuzlu göllerin yataklarında tuzlar halinde bulunur. Bromürler klorürlere göre daha azdır. Bromürler yerküresinin takribi % 0.001’ini meydana getirirler. Avrupa’da başlıca brom kaynağı, Almanya’daki Stassfurst tuz yataklarındaki sodyum, magnezyum ve potasyumbromür tuzlarıdır.

brom

Elde edilişi

Deniz suyu milyonda 65 oranında bromür ihtiva eder. Bu yüzden deniz suyu başlıca brom kaynağıdır. Teknik olarak bromun elde edilişi, asitlendirilmiş deniz suyundan serbest klor gazının geçirilmesiyledir: 2Br-+Cl2 Æ Br2+2Cl- Ayrıca bromkarnalitten (KCl. MgCl2MgBr2 6H20) elde edilir: MgBr2+Cl2 Æ MgCl2+Br2 Bu şekilde brom elde etmek için damıtma işlemi gerekir.

Kullanılışı

Bromun başlıca kullanılma sahası 1,2 dibromoetanın elde edilmesindedir. C2H4Br2’nin meşhur adı etilen dibromürdür. Etilen dibromür, motor vuruntusunu önleyici olarak bilinen kurşun tetra etilen (C2H5)4 Pb ihtiva eden benzine katılır. Organik bromürlerden çok bilinenlerden biri de hidrojenbromür (HBr)’dür. Hidrojenbromür suda çok iyi çözünür ve hidrobromik asid (bromür asidi) halini alır. Brom ayrıca hipobromit ve bromat asidi şeklinde de bulunur. Bu asidler, nötrelleşme sonucu tuz haline dönüşür.

Ticari maksatlı olan anorganik bileşiklerden biri, ışığa hassas olan gümüş bromürdür. Gümüş bromür, fotoğraf film ve kartlarının emülsiyonunun esas maddelerinden biridir. Sodyum, potasyum ve amonyum bromürler tıpta sinir ilacı olarak kullanılır. Uzun süre alınırsa bir nevi zehirlenmeye sebep olduğu için dikkatli kullanılmalıdır. Brom bileşiklerinin diğer önemli kullanılışı, yanmayı geciktirme ve yangını söndürmededir. Etilen dibromür ve metil bromür, ziraatta fare ve böceklerle mücadelede kullanılır.

Sözlükte "brom" ne demek?

1. Atom sayısı 35, atom ağırlığı 79,9 olan, deniz sularında az, kimi göllerde çok miktarda bulunan, yoğunluğu 2,97 olan kırmızı renkli, pis kokulu, zehirli, sıvı bir element, simgesi br.

Brom kelimesinin ingilizcesi

[Gerald Brom] n. bromine, chemical element
n. murmur, grumble, mutter, hum
v. murmur, grumble, mutter, drone, buzz, hum
Köken: Fransızca

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç