Bilimsel bilgi nedir?

Bilgi; öğrenme, araştırma ya da gözlem yoluyla elde edilen kaynaktır. Bilimsel bilgi ise; bilimsel yöntemler ile elde edilen bilgidir.

Bir bilginin bilimsel olmasının ölçütü yöntemsel olmasıdır. Bilimsel bilgi, teknik bilgiden farklı olarak uygulama bilgisi değil, teorik bilgidir. Bilim insanı nesneye "bilmek için bilmek" amacı ile yönelir.

Bilimsel bilgi ne ile üretilir?

1. Dil

2. Mantık

3. Deney ve Gözlem

Bilimsel bilginin özellikleri

1. Objektif

2. Sistemli

3. Tutarlı

4. Eleştriye açık

Bilimsel bilgi üretme yöntemleri

1. Tümevarım

2. Tümdengelim

Tümevarım

Özelden genele, tikelden tümele gidiş şeklindeki akıl yürütmeye denir. Felsefi deyimiyle öznelden nesnele geçiştir. O, gözlem, deney, hesap vb. yollarla bir doğa olayının genel yasasını kurmaya çalışır. Tümevarım ilkesi bilim ve teknikte, başlıca bilgi üretme aracı olmuştur ve bu işlevini sürdürmektedir. Fizik, kimya, biyoloji gibi temel bilimlerde edindiğimiz doğanın bilgilerini tümevarım yöntemine borçluyuz.

Tümdengelim

Tümdengelim (akıl yürütme), tümel bir önermeden tikel önerme çıkarma eylemidir.

Bilimsel bilgi çeşitleri

1. Formel bilimler

2. Doğa bilimleri

3. İnsan bilimleri

Formel bilimler

Formel bilimler matematik ve mantıktan oluşur. Tümdengelim yöntemini kullanır.

Doğa bilimleri

Ortaya olgusal içerikli bilgiler koyan disiplinlerdir ve hepsi de temelde tümevarım yöntemini kullanır.

İnsan bilimleri

İnsanı ve insanlar arası ilişkileri inceler. Doğa ve insan bilimleri, pozitif bilimler adı altında toplanabilir. Çünkü her iki bilim grubunun da amaçları ile bilimsel yöntemi kullanmaları bakımından benzer yönleri vardır. Sadece bunların ele aldıkları alan birbirinden farklıdır.

Bilimsel bilgiye ulaşmada yardımcı olacak bilginin nitelikleri neler olmalı?

1. Çeşitlilik

2. Süreklilik

3. Yenilik

4. Ayıklanma

Çeşitlilik

Bilimsel çalışma hiç kimsenin iznine bağlı değildir, onun üzerinde tekel kurulamaz. Bilim herkese açıktır. Dil, din, ırk, ülke tanımaz. Böyle olduğu için, bilimin konularına ve bilim yapacak olanlara sınır konulamaz.

Süreklilik

Bilimsel bilgi üretme süreci durmaz. Devletler ve hatta dinler yasaklamış olsalar bile, bilgi üretimi hiç durmamıştır; bundan sonra da durmayacaktır.

Yenilik

Bir evrim süreci içinde her gün yeni bilimsel bilgiler, yeni bilim alanları ortaya çıkmaktadır. Bilimsel bilgi havuzuna, herhangi bir anda tekniğin verdiği en iyi imkanlarla gözlenebilen, denenebilen ya da var olan bilgilere dayalı olarak usavurma kurallarıyla geçerliği kanıtlanan yeni bilgiler eklenir.

Ayıklanma

Bilimsel bilginin geçerliği ve kesinliği her an, isteyen herkes tarafından denetlenebilir. Bu denetim sürecinde, yanlış olduğu anlaşılan bilgiler kendiliğinden ayıklanır, onun yerini varsa yenisi alır. Bu süreç Karl R. Popper'in "yanlışlanma (falsification)" sürecidir.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç