Beste nedir?

Bir müzik eserinin melodi ve armonilerden meydana gelmiş esas yapısıdır. Batı dillerinde karşılığı «kompozisyon» dur.

Klasik Türk müziğinde beste, söz musikisi bölümünde ladini bir büyük şekildir. Güftesi çok defa bir gazelden alınmış İki beyittir. Her mısradan sonra bir terennüm parçası gelir. "Beste" kar formundan sonra en geniş kapsamlı müzik eseridir.Beste, dört haneli olarak yapılır. Her hane bir mısra demektir. Şu halde bestelerin güfteleri dört mısralıdır.

Her mısranın sonunda terennüm adı verilen, kelime olarak pek anlamı olmayan ancak melodi yönünden çok güzel olan nağmeler bulunur. Peşrevlerde de her hanenin sonunda teslim kısmının bulunduğunu hatırlayalım. Peşrevlerdeki teslim kısmının yerini bestelerde terennümler almıştır diyebiliriz.

Terennüm, beste formundaki eserlerde mısra sonlarına eklenen anlamlı, anlamsız ancak melodik yapısı olan bölümlere verilen addır. Terennümler hece-kelime veya birkaç kelimeden meydana gelebilir. Ye-le-li-la-ta-ne-dil-dir-ten-ni-canım-ruhum-gel serv-i revanım- ruh-i revanım-canım efendim vs. gibi sözcükler sıkça kullanılır.

beste

İkaa: Bestelerin terennümlerinin ritmik melodilerle yapılarına veya başka bir ifadeyle bestelerdeki terennümlerin muntazam bir tempo ile yapılmasına "İkaa" adı verilir. Terennümlerde kullanılan hecelerin anlamı pek yoktur. Her hanenin mısranın sonunda çalınan terennüm aynıdır. Bu nedenle terennümlerin melodilerinin çok güzel olmasına bestekarlar bilhassa özen gösterirler.

Terennümlerde kullanılan güzel sözlerin bazılarının anlamı da vardır. Canım, ruhum gibi kelimelerin yanısıra, bazı bestekarlar ilgi duydukları kişilerin adlarını da teren nümlerde kullanmışlardır. Sultanım, Mihribanım gibi.Dört haneli olan bestelerin birinci mısraına zeminhane adı verilir. Zeminhanelere eserin makamına ait dizi belirkilerek başlanır.

Makamın özellikleri gösterilerek zemin hanenin son kısmında terennüme geçilir. Terennümün bittiği yerde, birinci mısraın son keli meleri tekrar edilerek durak sesinde karar verilir. Bu şekilde birinci mısra, yani zeminhane bitmiş olur. İkinci hane, ikinci mısraın okunmasıyla gösterilir. Ancak sözler ikinci mısraya ait olmakla beraber, melodi birinci mısranın tekrarıdır.

Demek ki birinci mısra ve güfte okunacak, tekrar başa dönülerek aynı melodi ile ikinci mısra ve terennüm icra edilecektir. İkinci haneye nakarathane adı verilir. Üçüncü mısra meyan adını alır. Meyan, eserin en önemli bölümlerinden birini teşkil eder. Bu bölümde çeşitli geçkiler, genişlemeler gösterilir. Bitiş yine terennümle olur. Dördüncü hane ise, yine başa dönülerek, son mısra olarak zeminhane'nin melodileri ile okunur. Ayrıca melodisi yoktur. Besteler terennüm hanelerinin icrasıyla son bulur.

Sözlükte "beste" ne demek?

1. Bir müzik yapıtını oluşturan ezgilerin tümü: "belki hala o besteler çalınır / gemiler geçmeyen bir ummanda." -y. k. beyatlı .

Cümle içinde kullanımı

Belki hala o besteler çalınır / Gemiler geçmeyen bir ummanda.
- Y. K. Beyatlı
Bir kısmı aynı sözleri beste ile tekrarladılar.
- F. R. Atay

Beste kelimesinin ingilizcesi

[Beste (der) ] n. best, finest, most excellent; quintessence, essence
adj. premier, most significant, foremost, of the highest rank, most important
adj. good, fine, excellent; decent; valid; competent, skilled; positive; benefic, beneficial, helpful; kind, gentle, good-hearted; suitable, appropriate
Köken: Farsça

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç