Benzin nedir?

Ham petrolün damıtılmasıyla elde edilen renksiz, su gibi berrak, kendine mahsus kokusu olan bir sıvıdır. Gayet çabuk ateş alıp parlar, havayla karışınca patlayıcı karışımlar meydana getirir. Bu özelliğinden ötürü motorlar için yakıt olarak kullanılır. «Hafif benzin», «orta benzin», «ağır benzin» olmak üzere üç çeşidi vardır. Son zamanlarda motorlu araçların çoğalması benzin ihtiyacını artırmış, bu durum yeni benzin elde etme usullerinin aranmasına yol açmıştır.

Yeryüzündeki motorların onda dokuzunda yakıt olarak benzin kullanılıyor. Son zamanlarda Avrupa ve Amerika'da kolay taşınabilen ve saklanabilen katı benzin elde etmek için çalışmalar yapılmaktadır. Benzin yağları erittiğinden, temizleyicilerde, evlerdeki temizlik işlerinde de kullanılır. Ayrıca madeni eşyanın, süs eşyasının temizlenmesinde de benzinden faydalanılır. Benzinin formülü: CgHıs, yoğunluğu: 0,695 — 0,770, kaynama noktası: 50°, özgül ağırlığı: 0,70 — 0,75'dİr.

Ham petrolün fraksiyonlu destilasyonu ile: 150°C’a kadar ham benzin, 150-250°C’a kadar kerosin, jet yakıtı, 250-350°C’a kadar dizel yakıtı, 350°C’dan sonra da ağır yağlar elde edilir. Kimyasal olarak benzin ham petrolün özelliğine bağlı olarak 120’den fazla hidrokarbon ihtiva eder. Bunların çoğu doymuş hidrokarbon yapısında olup, 4’den 12’ye kadar karbon ihtiva ederler. Sentetik olarak benzini Alman kimyageri Bergius’un metodu ile kömürden elde etmek mümkündür. Bu metoda göre kömür yüksek basınç altında katalitik hidrojenasyon ile sıvı hidrokarbonlara dönüştürülür.

Fischer-Tropsch ise karbonmonoksit ile hidrojeni katalitik olarak birleştirerek sıvı hidrokarbon elde etmiştir. Her iki metod ile hem daha pahalı hem de daha kalitesiz benzin elde edilmektedir. Ancak yakın bir gelecekte bu proseslerin ticari önemi olma ihtimali vardır. Organik bileşenlerin parçalanması, katalitik veya ısı ile bozunmasıyla elde edilen benzin, bugünün motorlarının çoğu için gerekli olan yüksek performansı sağlar. Benzin en fazla içten yanmalı motorlarda ve bir dereceye kadar da özel sobalarda yakıt olarak, organik kimyada ise çözücü olarak kullanılır. yağ endüstrisinin ilk zamanlarında büyük ölçüde atılan benzin, otomobil sanayiinin gelişmesiyle büyük önem kazanmıştır. motor benzininin kaynama noktası 32,2°C ile 210°C arasındadır.

benzin

Ham petrolün keşfi

19. yüzyılın ortalarına kadar ham petrol doğal olarak yüzeye sızdığı yerlerde oluşturduğu birikintilerden toplanırdı. Hayvanların su içtiği kaynaklara ya da tuzlu su çıkarmak için açılan kuyulara sızdığı için de çoğu zaman can sıkıcı istenmeyen bir madde olarak görülürdü. 1850 dolaylarında ABD'de A.C.Ferris ve onun ardından S.M.Kier petrolün lamba yağı olarak kullanılmasına yönelik ilk çalışmaları başlattılar.

Daha sonra New York'lu iki Avukat George Bissell ve Jonathan Eveleth Pennsylvania'da bir petrol arama şirketi kurdular ve emekli bir demiryolu müteahhiti olan Edwin L. Drake'i Pennsylvania'daki küçük Titusville kasabası yakınlarında petrol kuyusu açmakla görevlendirdiler. Drake 27 Ağustos 1859'da 21 metre derinde petrole rastladı. Çok geçmeden günde sekiz varil sonra da 20 varil petrol çıkarmaya başladı. Petrol balina avlamak gibi riskli bir işten daha güvenilir ve daha ucuz bir lamba yağı kaynağı olduğu için hazır bir pazar buldu. Artık petrole hücum ve petrol çağı başlamıştı.

benzin

Petrolün oluşumu ve bulunması

Petrol denizlerdeki Bitki ve hayvanların öldükten sonraki kalıntılardan oluşmuştur. Bu kalıntılar deniz yatağında milyonlarca yıl boyunca çürümüş ve geriye yalnızca yağlı maddeler kalmıştır. Yağlı maddeler çamur altında kalmış ve zamanla çamur sıkışıp kayaç katmanlarına alttaki yağlı maddelerde de petrol ve gaza dönüşmüştür. Yerkabuğundaki altüst oluşlar bazen denizlerin kara parçaları haline gelmesine ve petrol içeren kayaçların da binlerce metre derine gömülmesine yol açmıştır. Çoğunlukla petrol oluştuğu yerden başka yerlere taşınmıştır.

Bazen kayaçlardaki gözeneklerden sızıp kilometrelerce derinden yüzeye çıkmış ve burada buharlaşmış (gaz haline dönüşmüş) geriye bir bitüm ya da zift birikintisi kalmıştır. Çoğu kez de gözeneksiz sert kayaçlarla karşılaşmış ve buralarda toplanmıştır. Bulunan petrol yatakları bu tür kayaçların petrolü tutmasıyla oluşmuştur. Bu yataklarda süngerin su emmesi gibi gözenekli kayaçların emdiği petrolün üstü kubbe biçimli sert ve gözeneksiz kayaçlarla örtülmüştür. Ama bu kayaçlar ile petrol arasında genellikle bir doğal gaz katmanı petrolün altında da çoğu kez eski denizden arta kalan tuzlu su bulunur.

Belirli bir yerde petrol bulunup bulunmadığı ancak sondajla (delmeyle) anlaşılabilir ama jeologlar yerkabuğuna ilişkin bilgilerden yararlanarak petrol bulunma olasılığı olan yerleri önceden belirleyebilirler. Çoğu zaman Hava fotoğraflarından çıkarılan haritaları inceleyen jeologlar petrol açısından umut verici olan alanları seçerler ve daha sonra bu alanlar karadan taranır. Kayaç ve bitki örtüsü incelenir sondaj yoluyla sağlanan yer altı kayaç örnekleri getirilip laboratuvarda çözümlenir. Jeologlar yeraltı kayaçlarının konum derinlik sertlik gibi özelliklerini ve hatta türünü belirleyebilmek için özel aygıtlardan ve bu aygıtlara dayalı olarak geliştirilmiş bilimsel arama yöntemlerinden yararlanırlar. Ama bütün bu çalışmalar yapılmış olsa da açılacak kuyudan petrol çıkacağı gene de kesin değildir.

Sözlükte "benzin" ne demek?

1. Petrolün damıtılmasıyla elde edilen, özgül ağırlığı yaklaşık olarak 0,65 olan, renksiz, uçucu, kendine özgü kokusu olan bir sıvı.

Benzin kelimesinin ingilizcesi

n. fuel, petrol, solvent used in industry
n. benzin, fuel, petrol, solvent used in industry; gas, gasoline, flammable liquid mixture derived from petroleum, benzine, automobile accelerator
n. gas, gasoline, petrol, fuel, benzine, benzoline, gasolene
Köken: Fransızca

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç