Bel açıklığı nedir?

Bel açıklığı hastalığının tıptaki adı Spina Bifida'dır. Spina bifida ayrık veya açık omurga anlamına gelir. En sık görülen doğuştan olma hastalıklardan birisidir. Ülkemizde her 1000 canlı doğumdan 3’ü spina bifida veya benzeri bir durumla doğmaktadır.

Genelde omurga kemiği ve bazen de omuriliği etkiler. Nöral Tüp olarak adlandırılan oluşum, embryonik yaşamda bulunan ve beyin ile omuriliği meydana getiren yapıdır. Bu oluşumun gelişiminde meydana gelen anomaliler de nöral tüp defekti (NTD) olarak adlandırılırlar. NTD’ler en sık görülen doğumsal anomalilerdendir.

Yaklaşık 1500-2000 canlı doğumdan birinde, değişik derecelerde NTD bulunur. Embryonik dönemde bebeğin omurgası ilk oluştuğunda kapalı değildir. Her iki yanı açıktır, döllenmeyi takip eden 29. günde her iki yanda oluşan omurga ortada birleşir ve kapalı bir oluşum haline gelir. Spina bifida da bu kapanma ya hiç olmaz ya da bazı bölgelerde meydana gelmez.

Bel açıklığı nasıl meydana gelir?

Spina bifida izole bir doğum defekti olarak kabul edilir. Bazı bilim adamları genetik ve çevresel faktörlerin de etkili olduğunu söyleseler de NTD ile doğan bebeklerin %95’i normal ve aile öyküsü olmayan anne, babalardan dünyaya gelmektedirler.

Herhangi bir genetik geçiş olmadığı kabul edilmektedir. Bir bebekte spina bifida olduğunda, sonraki bebekte de görülme sıklığı 1/40 olmaktadır. Ancak spina bifida doğumsal anomaliye yol açan bazı başka sendromlar ile birlikte de görülebilir. Bu gibi durumlarda kalıtsal özellikler olabilir.

Bel açıklığı ne zaman ortaya çıkar?

Spina bifida gebeliğin çok erken safhalarında, anne karnındaki yaşamın 3. haftasında oluşur. Bebek anne karnına düştükten sonraki ilk 26 günde bebeğin omurgası oluşur. Bu ilk 26 günde daha anne hamile olduğunu bilmeden omurgada sorun olursa spina bifida karşımıza çıkar.

Bu nedenle spina bifida için doğuştan olma bir bozukluk denmektedir.

Bel açıklığı tedavisi nedir?

Spina bifidalı bebekler eğer myelomeningosel ile doğmuşlarsa, ilk 72 saatte sırtlarındaki kese ameliyatla kapatılır. Bu ameliyat tedavi edici değil daha kötü enfeksiyon ve gibi sorunların ortaya çıkmasını önlemek  için yapılmalıdır. Daha erken ameliyat olanlarda sinir hasarının azaldığı veya aynı kaldığı rapor edilmiştir.

Hidrosefali gelişenlere beyindeki fazla sıvıyı kan dolaşımına boşaltan ve şant denen bir drenaj sistemi yerleştirilir. Son yıllarda “üçüncü ventrikülostomi” adı verilen yeni bir ameliyat yöntemi şant yerine kullanılmaya başlanmıştır.

Daha doğal bir yöntem olduğu ve şantların yol açtığı komplikasyonların bunda görülmediği bildirilmektedir. Böbrek fonksiyonlarını ve kullanabildiği kasları korumak da tedavinin en önemli amaçlarından biridir.

Tedavi sonrası iyileşme gerçekleşir mi?

Genellikle hayır. Ameliyatlar çoğu zaman mevcut durumu korumak daha fazla problem çıkmasını önlemek için yapılır. Ameliyatlarla veya bazı tedavi yöntemleri ile bu hastaların yaşamları mümkün olduğunca normale yakın hale getirilmeye çalışılır.

Tamamen sağlıklı biri haline gelemeseler de bağımsız ve aktif yaşayabilmeleri mümkündür. Ancak bu, tıbbi destek yanında, büyük ölçüde toplumsal yaşamdaki engellerin ortadan kaldırılmasına da bağlıdır.

Erken tanı önemli midir?

Erken tanı anne karnında iken bebeğin sorunlarının belirlenmesi anlamında önemlidir. Doğumun ve doğum sonrası ilk 72 saatte gerekebilecek ameliyatların planlanması anlamında önemlidir.

Gebelikte yapılan ikinci düzey ultrasonografi ile bebeğin sırt bölgesi ve başındaki sorunlar takip edilir. Doğum sonrası ihtiyaca göre tedavi planlanır.

Bu hastalığın önlenmesi mümkün müdür?

Bugün için tamamen ortadan kaldırılması mümkün değildir. Son yıllardaki çalışmalar gebelik öncesi dönemde alınan Folik Asit vitamini ile bu hastalığın önemli ölçüde önlenebileceğini göstermiştir. Önerilen gebelikten en az 1 ay öncesinden başlayarak günlük 0.4mg /gün folik asid vitamini kullanmaktır.

Ailede spina bifida görüldüyse, önceki gebelikte spina bifida varsa anne veya babada spina bifda varsa 5 mg /gün folik asid vitamini kullanmak ve gebeliğin ilk 3 ayında da bu ilaca devam etmek gebelikteki spina bifida görülme oranını %75-85 oranında azaltmaktadır.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç