Atel nedir?

Kazalar sonucu vücudun çeşitli yerlerinde ortaya çıkan kırıkların tespit edilmesi, kırık olan kemiğin sabit tutularak düzgün bir biçimde sarılabilmesi için kullanılan tahta, metal ya da plastik ilk yardım malzemesine "Atel" denir.

Atel kullanılacağı bölgeye göre değişik şekil ve açılarda tatbik edilebilir. Yaralı ekstremitenin korunması için kullanılan bükülebilen, esneyebilen veya katı materyallerden oluşur. Eğer yaralı kişinin hayati tehlike içeren acil bir durumu yok ise bütün kırık, çıkık ve burkulmalarda hastayı hareket ettirmeden önce yaralının ağrısını azaltmak ve çıkabilecek zararları önlemek amacıyla atel uygulanır. Böylece yaralının transportu güvenli bir şekilde sağlanır.

Kaza veya harp hallerinde kırıklar çok mühim bir yer tutar. Kafa, Boyun omuru gibi kırıklarda ani ve geç ölümler olabilir. Kırıklar alt tarafda olduğu zaman şahıs yürüyemez. Kırıklar başlangıçtan itibaren iyi bakılır ve tedavi edilirse, kırık tamir edilebilir ve şahıs tamamen iyileşir, ilk tedavi kırıklı şahıs haraket etmeden evvel onun kınklı uzvunu tespit ile başlar. Kırık uçları tespit edilmezse, bu uçların oynaması en basit olarak şiddetli ağrıları mucip olur, daha fenası kırık uçlarının, sinir, damar ve kasları yırtmasıdır.

atel

Kırık uçları bazan «Medulla Spinalis»i yaralayarak şahsın ani olarak ölümüne, ya da felç olmasına sebeb olabilir. Kırıkları tespit etmek için muhtelif ateller kullanılır. Atel, kırık basit ise bunu komplike ve açık kırık olmasına mani olur. Kırık açık ise yaranın daha büyük hale gelmesine ve enfeksiyonun ilerlemesine mani olur. Kırık uçlarının dışarı ile teması yok ise buna basit kırık denir. Kırık uçları cildi delerek dışarı çıkmış veya cilddeki bir yaradan dolayı kırık uçları dışarı ile iştirak etmiş ise buna açık kırık ismi verilir.

Açık kırıklar kapalı kırıklara göre daha tehlikeli komplikasyonlar husule getirir. Kırık kısma atel koymakla, kırık uçlarının birbirine değ- mesinden meydana gelen ağrıya da mani olunur. Ağrı yaralı bir şahısta şok husule getiren sebeplerden biridir. Şu halde ağrıya mani olmakla şokada mani olunmuş olur. Uzun kemikler ile Omurganın kırıklarında, yaralı nerede yatıyorsa atel orada tatbik edilir.

Bir kelime ile yaralıya en ufak müdahale yapılmadan, kırıklı kısım tespit edilir. Bundan sonra yaralı sedye veya diğer bir vasıtaya konarak asıl tedavinin yapılacağı yere nakledilir. Kırıklı uzuvları tespit etmek için muhtelif tip ateller vardır. Bunları tatbik etmek bilgi ister ve atel tatbik edeceklerin pratiği olması lazımdır. Kırık için hazırlanmış hususi ateller bulunmadığı zaman, bunları taklit ederek diğer vasıtalar kullanılır.

Atel uygulamsında genel prensipler

• Yaralı alandaki elbiselerin kesilerek bölgenin görünür hale getirilerek yaralı alanda deformite, duyarlılık, şişme, sıyrık, yırtılma, delinme, kanama gibi belirtiler değerlendirilir. 
• Yaralı alanın distalinde nabız, his kaybı, hareket kaybı değerlendirilir. 
• Açık yara var ise atel uygulamadan önce alan steril bir örtüyle kapatılır. 
• Hayati tehlike olmadığı müddetçe yaralı uzuv atellemeden önce hareket ettirilmez. 
• Şüpheli kemik gövdesi kırıklarında kemiğin alt ve üst eklemlerini içerecek şekilde stabilize edilir.
• Atelleme yapılırken yaralı alan en az şekilde hareket ettirilerek elle desteklenerek stabilizasyon sağlanır. 
• Eğer hizalama sırasında dirençle karşılaşılırsa uzuv deforme pozisyonda atellenir. 
• Bütün şüpheli omurga yaralanmalarında baş, boyun, gövde ekseni düz olacak şekilde sırt tahtasına yaralı sabitlenir.
• Kemik gövdesinde ciddi deformite var ise elle kibarca uzuv ekseni boyunca traksiyon (germe) yapılarak atellenir. Özellikle yaralı ekstremitenin distalinde nabız alınamaması ve siyanoz gözlenmesi durumunda bu oldukça önemlidir.

Atel genelde hangi tür kırıklarda kullanılır?

1. Boyun Kırıklarında

2. Kol Kırıklarında

3. Bacak Kırıklarında

4. Parmak Kırıklarında

Kırıkların atel ile tespit edilmesinin amacı

Kırığın çevre dokulara zarar vermesini engellemektir.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç