Alize nedir?

Ortalama 30° kuzey ve 30° güney paralelleri üzerinde bulunan yüksek basınç alanlarında, sıcak ekvator bölgesindeki alçak basınç kuşağına doğru sürekli olarak esen büyük rüzgar kuşağıdır. Genel olarak doğudan batıya doğru yol alırlar. Bunların birkaç bin metre üstünden esen ters alizeler ekvatoral bölgede meydana gelir. Bu bölgede fazla ısınan hava yükselir ve yukarıda ekvatordan kuzeye ve güneye doğru uzaklaşır.

Alize rüzgarları tropikler arasındaki farklı hava basınç alanlarından doğar. Her iki yarımkürede, 30° kuzey ve 30° güney paralellerindeki yüksek basınç alanlarındaki hava, ekvatoral bölgedeki alçak basınç alanlarına doğru kayar. Yerkürenin ekseni çevresinde yaptığı dönme hareketi alize rüzgarlarının doğrultusunda sapmaya neden olur. Bu sapma sonucu kuzey yarımküresindeki kuzey alizesi kuzeydoğu-güneybatı; güney yarımküredeki güney alizesi güneydoğu-kuzey batı doğrultusunda ekvatora doğru eserler.

Ekvatoral alana alizeler etkisiyle sürüklenen hava buradaki orta basınç alanlarında yükselir ve troposferin üst tabakalarında ters doğrultuda esen rüzgarlara neden olur. Ters Alizeler adı verilen bu hava akımlarının nedeni ekvatoral alanların yukarı kesimlerindeki yüksek basıncın kutup bölgelerine gidildikçe azalmasıdır. Alize rüzgarlarının düşey doğrultudaki kalınlıkları ortalama 3.000 m’ dir. Bu rüzgarlar düzenli olarak, saatte ortalama 20 km hızla eserler.

Coğrafi açıdan büyük önem taşıyan alize rüzgarlarının karadan esenleri yoğun kuraklıklara, buna karşın denizden esenleri sürekli ve bol oranda nem ve yağmura neden olur. Yüksek basınçlı kuşaklardan  ekvatora doğru eserler saatte ortalama 16 -24 kilometre hızla düzenli esen, estiği yerde havanın açmasına sebep olan rüzgarlardır. Dünyanın kendi ekseni etrafındaki hareketi nedeniyle sapma yapan alizeler kuzey yarım kürede kuzeydoğudan güney yarım kürede güneye doğudan eserler.

alize

Alizelerin başladığı 30 derecelik güney ve kuzey arz derecelerinde hava açık ve berraktır alize rüzgarlarının düşey doğrultudaki kalınlığı 3000 metreyi geçmez yükseklerde üst alizeler veya ters alizeler  denilen  rüzgarlar ekvatordan kutuplara doğru akarlar bu ters alizeler tropikal bölgelerin yaklaştıkça azalırlar yaz aylarında sıcaklık etkisiyle hint okyanusu ve çin denizi'nde alizelerin yerine denizden karşıya doğru muson rüzgarları eser.

Sözlükte "alize" ne demek?

1. Tropikal bölgelerdeki denizlerde, bütün yıl süresince düzenli esen birtakım rüzgarların adı.

Cümle içinde kullanımı

Alizeler, ekvatorun kuzeyinde kuzeydoğudan, ekvatorun güneyinde ise güneydoğudan eserler.

Alize kelimesinin ingilizcesi

[Alizé] n. trade wind
Köken: Fransızca

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç