A Harfi

A harfi, türk ve Sami alfabesinden türemiş birçok alfabenin ilk sesli harfidir. Kalın geniş-düz, orta damak seslidir.

Eski Mısır, Sümer, Akad, Samilerden kalma hiyeroglif sistemlerde a harfini gösteren bir çok işaret vardı. Sami hiyografilerinde öküzü A harfi işaretiyle gösteriyorlardı. Bunlardan Fenikeliler almışlar ve buna Alf, onlardan da İbraniler alarak Aleph (Alef) demişlerdir. Arap dilinde Elif, Yunanca’da Alpha olmuştur. Sami alfabesi ünsüz (konson) olduğu için A ünlüsü Arap dilinde hareke ile, yani fetha ile gösterilir. Elif harfi ise tek ünlü harf olan hemzeden türemiştir. Araplardan Alpha olarak Yunanlılar, onlardan da Romalılar almışlardır.

Orhun-Yenisey, Uygur, Peçenek gibi eski Türklerin kullandıkları alfabelerde de, A harfi çeşitli şekillerde yazılmıştır. Göktürk alfabesinde Z işareti ile gösterilen A harfi, kelime sonlarında mutlaka gösterilmiş, kelime içinde ise çok az yazılmıştır. Uygurlarda ise A harfi Arapçada olduğu gibi başta, sonda farklı yazılırdı. Pehlevi olan bu yazı Arami aslından gelmektedir. Daha sonraki Uygurların kullandığı Nasturi, Manihai alfabeleri de hep Arami asıllıdır. A harfi Uygur alfabesinde şekil olarak değişik tarzlarda yazılmıştır. Arap harfleri ile A sesi bazen medli, bazen medsiz, bazen ayin harfi ile gösterilmiştir. Cumhuriyetin ilanından sonra kabul edilen Latin alfabesindeki A harfi ile türkçe A sesi karşılanmaya çalışılmış, ancak uzun A’lı (A) olan kelimelerin yeni harflerle yazılması konusu tartışılmıştır. Asmaktan, asar ile asar (eserler) kelimesi birbirinden nasıl ayrılacaktır? Bu şimdilik halledilememiş bir meseledir. Bu konuda kabul edilmiş herhangi bir kaide yoktur. yazı yazan kimseler istedikleri gibi yazmakta, bazısı iki A harfi yazmakta, bazısı hiç koymamakta, bazısı da bazen yazmakta, bazen yazmamaktadır. Bu durum yazıların anlaşılmasını güçleştirmektedir.

A harfi bir orta damak ünlüsü olup, ön taraftan, e, i, arka taraftan o, u harfleri arasından telaffuz edilir. A harfi tabii olarak telaffuz edildiği zaman, ses yolu gerilmez, bu yolun açık olmasından dolayı yedinci dereceye varır. ağız biraz açılır, küçük dil geniz yolunu kapar, dil hafifçe öne kayarak soluğa yol verir. Solukta hiçbir maniyle karşılaşmadan ağız kovuğunda A sesi meydana getirilir. A harfine ağzın çeşitli durumlarına göre hususiyetler kazandırılır; alçak, ince, düz, açık vb.

Türkçede normal A, orta uzunlukta, ağzın gerisinden çıkan ve kalın olarak söylenen A’dır. Telaffuzunda öne ve arkaya kaymış şekilleri de vardır. Bunlardan geniş A Tarançı, Volga; açık A İstanbul; yuvarlağa kaçan A ise Volga şivelerinde görülür.

A harfi ile bazı tabirler kısa olarak ifade edilir. Bunlardan bazıları şunlardır: A : Alay kelimesinin kısaltılması: 2.P.A. (İkinci Piyade Alayı) A : Sıralamada birinci işarettir.

A : Avusturya’nın milletlerarası trafik işaretidir. A: Elektrikte Amperin remzidir.

A: Astronomide Alpha grubu yıldızları gösterir.

A harfi yukarıda yazıldıklarından başka birçok nesneleri işaretlemede de kullanılır.

Sözlükte "a" ne demek?

1. Şaşma, anımsama, sevinme, acıma, üzülme, kızma gibi duyguları güçlendirir, tümcenin başında ya da sonunda kullanılır.
2. Adlardan ya da kişiyi gösteren sözcükten önce kullanılarak seslenme bildirir.
3. İkinci kişi çekimli eylemlerin sonuna gelir ve sözcüğe bitişik yazılır.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç